Gooi & Vecht Historisch

Detail Archief

Detail Archief

BestandsnummerSAGV143.1
Archiefcategorie2.8 geloofsgemeenschappen e.d.
ArchieftitelArchief hervormde gemeente Nieuw-Loosdrecht
PlaatsLoosdrecht
Datering1645-1981
Omvang2.37 m
ArchiefdienstStreekarchief Gooi en Vechtstreek te Hilversum
InventarisInventaris van het archief van de hervormde gemeente Nieuw-Loosdrecht, 1645-1981.

  •  Geschiedenis
    • Geschiedenis
  •   Voor 1400 is er slechts sprake van het bestaan van één kerk binnen het gebied, waarover nu de hervo
    • Voor 1400 is er slechts sprake van het bestaan van één kerk binnen het gebied, waarover nu de hervormde gemeenten Oud- en Nieuw-Loosdrecht hun territoir uitstrekken. Deze kerk was gevestigd te (Oud-)Loosdrecht, terwijl men zich in het huidige Nieuw-Loosdrecht, toen Ter Sijpe geheten, met een kapel moest behelpen. Deze situatie wordt rond 1400 echter niet meer als ideaal beschouwd en nadat de parochianen met hun woordvoerder heer Wouter van Mijnden bisschop Frederik van Blankenheim te kennen hebben gegeven, dat de zielzorg vor de inwoners van Ter Sijpe moeilijkheden ondervindt door de grote afstand en de vaak natte wegen, wordt de kapel tot parochiekerk, als dochterkerk van (Oud-)Loosdrecht, verheven. Deze nieuwe kerk wordt meestal de Sijpekerk genoemd, terwijl de bevolking zelf onderscheid maakt door te spreken over de Oukerk en de Nieuwkerk en later, analoog daaraan, over Oud-Loosdrecht en Nieuw-Loosdrecht.
  •   De eerste pastoor van Nieuw-Loosdrecht, Jan Smijt, wordt benoemd door de pastoor van de moederkerk,
    • De eerste pastoor van Nieuw-Loosdrecht, Jan Smijt, wordt benoemd door de pastoor van de moederkerk, Dirk van Benthem. In het midden van de 16e eeuw worden beide parochies, nadat hun pastoors aan de pest zijn overleden, bij gebrek aan platsvervangers door één pastoor bediend, eerst door Geert van Brugge en vanaf 1569 door Nicolaas Jansz. Thol.
  •   Deze Nicolaas Thol zal ook, waarschijnlijk reeds in 1578, de eerste predikant worden van de beide L
    • Deze Nicolaas Thol zal ook, waarschijnlijk reeds in 1578, de eerste predikant worden van de beide Loosdrechten, die kerkelijk gaan behoren tot de classis Amsterdam. Onder de energieke leiding van ds. Thol neemt het antal hervordem in Oud- en Nieuw-Loosdrecht sterk toe, zodat een splitsing van beide gemeenten noodzakelijk wordt. Uit de classikale notulen blijkt, dat Oud-Loosdrecht, na een onderzoek door een classikale commissie, in 1597 ds. Pieter Poppen uit Amstelveen en Ouderkerk wordt bevestigd. Vanaf 1823 ressorteren de gemeenten onder de classis Amersfoort en met ingang van 1 mei 1951 onder de classis Breukelen.
  •   De beroeping van de verschillende predikanten in Oud- en Nieuw-Loosdrecht is niet altijd zonder pro
    • De beroeping van de verschillende predikanten in Oud- en Nieuw-Loosdrecht is niet altijd zonder problemen verlopen. Bisscop Frederik van Blaankenheim had in 1400 aan heer Wouter van Mijnden en zijn nakomelingen het patronaatsrecht over de kerk in Nieuw-Loosdrecht reeds bezat. Bij het overlijden van de laatste van Mijnden in 1580 heeft volgens de krekeraden het patronaatsrecht opgehouden te bestaan. Enkele malen, zeker wanneer een brouw als gemachtigde van de ambachtsheer optreedt, wordt tegen de voordrachten hevig geprotesteerd, zoals bij de beroeping van ds. Petrus Heyblom in 1692 en ds. Bernard de Moor in 1695. In 1862 wordt door de toenmalig eambachtsheer Jan Conrad Hacke het patronaatsrecht aan de lidmaten van beide gemeenten geschonken. Maar ook vóór 1862 is de verhouding tussen kerken en ambachtsheren en -vrouwen niet altijd gespannen geweest; de vele giften, zoals een preekstoel voor Nieuw-Loosdrecht in 1834, en legaten, o.a. van leden van het geslacht Van de Poll, aan diakonieën en kerkvoogdijen getuigen daarvan.
  •   Ook de samenwerking tussen de gemeenten Oud- en Nieuw-Loosdrecht kan over het algemeen goed genoemd
    • Ook de samenwerking tussen de gemeenten Oud- en Nieuw-Loosdrecht kan over het algemeen goed genoemd worden. Eind 18e eeuw treedt men gezamenlijk op als de staat de gehele armverzorging van de diakonieën wil overnemen; over het onderhoud van elkaars bedeelden wordt herhaaldelijk overleg gepleegd en als in Oud-Loosdrecht een nieuwe kerk wordt gebouwd, wordt daarvoor ook in Nieuw-Loosdrecht een collecte gehouden.
  •   In Oud-Loosdrecht is de oude kerk, die vóór de Hervorming parochiekerk was, nadat nog in 1783 de to
    • In Oud-Loosdrecht is de oude kerk, die vóór de Hervorming parochiekerk was, nadat nog in 1783 de toren vernieuwd was, in 1843 door een nieuwe vervangen, waarvoor de eerste steen ip 19 april van dat jaar werd gelegd. In Nieuw-Loosdrecht staat nog de oude kerk, waarschijnlijk daterend van ca. 1400, die in het begin van deze eeuw wel te lijden heeft gehad van blikseminslagen en een hevige storm, maar in 1962-1963 fraai gerestaureerd is.
  •   De hervormde gemeenten in de beide Loosdrechten hebben steeds de meerderheid van de bevolking omvat
    • De hervormde gemeenten in de beide Loosdrechten hebben steeds de meerderheid van de bevolking omvat. In 1809 bedroeg het aantal hervormden 1097 tegen 125 katholieken, in 1970 waren deze getallen respektievelijk 2615 en 1100, terwijl er toen inmiddels 900 gereformeerden bij waren gekomen.
  •   De archieven
    • De archieven
  •   Het archief van de hervormde gemeente Oud-Loosdrecht reikt, op een register uit het eind van de 16e
    • Het archief van de hervormde gemeente Oud-Loosdrecht reikt, op een register uit het eind van de 16e eeuw na, niet verder terug dan 1637. Het archief, dat dankzij de inspanning van de heer H. Brunekreef uit Loosdrecht zo goed mogelijk bij een werd gebracht en in 1976 aan het rijksarchief in Utrecht in bewaring werd gegeven, vertoont wel enkele leemten.
  •   Over de oorspronkelijke orde van het archief valt met zekerheid nauwelijks meer iets te zeggen: de
    • Over de oorspronkelijke orde van het archief valt met zekerheid nauwelijks meer iets te zeggen: de oude orde is op grondige wijze verstoord. zo bestond er geen serie ingekomen en minuten van uitgegane stukken: deze waren overal verspreid, bijgevoegd of tot dossiertjes gemaakt, terwijl hier en daar uit een oude nummering opgemaakt kan worden, dat zij vroeger wel bijeen bewaard werden.
  •   Bij de beide gedeponeerde archieven is een onderscheid gemaakt tussen de zorg voor de wezen uitgeoe
    • Bij de beide gedeponeerde archieven is een onderscheid gemaakt tussen de zorg voor de wezen uitgeoefend door de diakonie en weesmeesters tesamen, tot uiting komend in de explotatie van het weesarmenhuis, en de zorg uitgeoefend dor weesmeesters alleen. Andere stukken afkomstig van de weesmeesters bevinden zich in het gemeentearchief en in het heerlijksheidsarchief, welk laatste eveneens berust in het rijksarchief.
  •   Het archief van de hervormde gemeente Nieuw-Loosdrecht reikt niet verder terug dan 1645. Ook dit ar
    • Het archief van de hervormde gemeente Nieuw-Loosdrecht reikt niet verder terug dan 1645. Ook dit archief vertoont duidelijke leemten en het meest in het oog springend is wel het feit, dat her archief van de kerkvoogdij vrijwel geheel ontbreekt. Toen het archief in 1971 aan het rijksarchief in Utrecht in bewaring werd gegeven, werd gesuggereerd, dat het compleet was. Bij de inventarisatie bleek echter pas, dat van een kerkvoogdijarchief nauwelijks sprake kan zijn. Vragen hierover gericht aan de kerkvoogdij van Nieuw-Loosdrecht bleven echter onbeantwoord en werden afgedaan met de opmerking, dat de kerkvoogdij "niets ouds" meer had, hetgeen van welingelichte zijde wordt betwjifeld. Al met al zijn wij in onze pogingen om het archief te completeren gestuit op gebrek aan medwerking van de inbewaringgever.
  •   Voor de volledigheid zij vermeld, dat zich in het genoemde archief ook enkele stukken bevinden betr
    • Voor de volledigheid zij vermeld, dat zich in het genoemde archief ook enkele stukken bevinden betreffende aangelegenheden van de hervormde gemeenten Oud- en Nieuw-Loosdrecht.LIJST VAN PREDIKANTEN VAN NIEUW-LOOSDRECHT
  •   ds Nicolaas Jansz. Thol 1578-1602 vanaf 1569 pastoor te Oud-Loosdrecht, van 1578-1596 predikant in
    • ds Nicolaas Jansz. Thol 1578-1602 vanaf 1569 pastoor te Oud-Loosdrecht, van 1578-1596 predikant in Oud-en Nieuw-Loosdrecht (overleden)
  •   ds Nicolaas Bodecher 1603-1611 van Zuiderwoude naar Alkmaar
    • ds Nicolaas Bodecher 1603-1611 van Zuiderwoude naar Alkmaar
  •   ds Theodoor Houtman 1611-1629 van Landsmeer en Buiksloot overleden
    • ds Theodoor Houtman 1611-1629 van Landsmeer en Buiksloot overleden
  •   ds Hendrik Britman 1629-1652 proponent overleden
    • ds Hendrik Britman 1629-1652 proponent overleden
  •   ds Jacob Heirmans 1653-1684 overleden
    • ds Jacob Heirmans 1653-1684 overleden
  •   ds Nicolaas Ruymvelt 1685-1690 proponent naar Delft
    • ds Nicolaas Ruymvelt 1685-1690 proponent naar Delft
  •   ds Petrus Heyblom 1692-1718 proponent overleden
    • ds Petrus Heyblom 1692-1718 proponent overleden
  •   ds Diederik Steenwinkel 1719-1723 proponent naar 's-Hertogenbosch
    • ds Diederik Steenwinkel 1719-1723 proponent naar 's-Hertogenbosch
  •   ds Hieronymus van Alphen 1724-1726 proponent naar Leeuwarden
    • ds Hieronymus van Alphen 1724-1726 proponent naar Leeuwarden
  •   ds Gerardus Kulenkamp 1726-1729 proponent naar Delft
    • ds Gerardus Kulenkamp 1726-1729 proponent naar Delft
  •   ds Olpherd Bakker 1730-1738 proponent naar Purmerend
    • ds Olpherd Bakker 1730-1738 proponent naar Purmerend
  •   ds Johannes Albertus van Muyden 1739-1742 van Ottoland naar Amsterdam
    • ds Johannes Albertus van Muyden 1739-1742 van Ottoland naar Amsterdam
  •   ds Willem Hendrik van Harskamp 1742-1750 van Mijnsheerenland
    • ds Willem Hendrik van Harskamp 1742-1750 van Mijnsheerenland
  •   naar Amsterdam
    • naar Amsterdam
  •   ds François Willem van Oosterzee 1751-1757 van Leersum naar Middelburg
    • ds François Willem van Oosterzee 1751-1757 van Leersum naar Middelburg
  •   ds Petrus Broes 1758-1762 van Velp en Rozendaal naar Vlissingen
    • ds Petrus Broes 1758-1762 van Velp en Rozendaal naar Vlissingen
  •   ds Andreas Andriessen 1762-1764 van Yerseke naar Middelburg
    • ds Andreas Andriessen 1762-1764 van Yerseke naar Middelburg
  •   ds Aäron le Grand 1764-1774 van Oud-Vossemeer naar Elburg
    • ds Aäron le Grand 1764-1774 van Oud-Vossemeer naar Elburg
  •   ds Petrus de Wilde 1774-1777 van Polsbroek naar Tiel
    • ds Petrus de Wilde 1774-1777 van Polsbroek naar Tiel
  •   ds Petrus Conradus Hugenholtz 1778-1780 van Lienden naar Delfshaven
    • ds Petrus Conradus Hugenholtz 1778-1780 van Lienden naar Delfshaven
  •   ds Ludovicus Serrurier 1780-1782 van Jutphaas naar Arnhem
    • ds Ludovicus Serrurier 1780-1782 van Jutphaas naar Arnhem
  •   ds Wolf Fredericus Submacher 1782-1791 van Vuren en Dalen naar Bergen op Zoom
    • ds Wolf Fredericus Submacher 1782-1791 van Vuren en Dalen naar Bergen op Zoom
  •   ds Reinier Swierink 1791-1802 van Andijk overleden
    • ds Reinier Swierink 1791-1802 van Andijk overleden
  •   ds Hendrik Johannes Schregardus 1803-1809 van Uitgeest naar Amersfoort
    • ds Hendrik Johannes Schregardus 1803-1809 van Uitgeest naar Amersfoort
  •   ds Conrat Hacke 1809-1814 van Heilo naar Haarlem
    • ds Conrat Hacke 1809-1814 van Heilo naar Haarlem
  •   ds Dirk Molenaar 1814-1817 van De Vuursche naar Doetinchem
    • ds Dirk Molenaar 1814-1817 van De Vuursche naar Doetinchem
  •   ds Johannes Steenmeyer 1817-1825 van Leimuiden naar Elburg
    • ds Johannes Steenmeyer 1817-1825 van Leimuiden naar Elburg
  •   ds Dirk Theodorus de Haas 1825-1841 van Wijngaarden naar Woubrugge
    • ds Dirk Theodorus de Haas 1825-1841 van Wijngaarden naar Woubrugge
  •   ds Johan Abraham Christoffer Nonhebel 1841-1852 van Elst naar Garderen
    • ds Johan Abraham Christoffer Nonhebel 1841-1852 van Elst naar Garderen
  •   ds Leendert Johannes van Rijn 1852-1856 van Chaam naar Wassenaar
    • ds Leendert Johannes van Rijn 1852-1856 van Chaam naar Wassenaar
  •   ds Jacob Gerhard Verhoeff 1856-1859 van Elspeet naar Zevenbergen
    • ds Jacob Gerhard Verhoeff 1856-1859 van Elspeet naar Zevenbergen
  •   ds Jonathan Bastiaan Nijhoff 1859-1862 van Nijkerk naar Dedemsvaart
    • ds Jonathan Bastiaan Nijhoff 1859-1862 van Nijkerk naar Dedemsvaart
  •   ds François Hage 1862-1864 van De Kaag naar Wolphaartsdijk
    • ds François Hage 1862-1864 van De Kaag naar Wolphaartsdijk
  •   ds Jean Heinri Leonard Roozemeyer 1864-1866 van Vleuten naar Middelburg
    • ds Jean Heinri Leonard Roozemeyer 1864-1866 van Vleuten naar Middelburg
  •   ds Gerrit Jacob van Lindonck 1866-1873 van Burum naar Heemstede
    • ds Gerrit Jacob van Lindonck 1866-1873 van Burum naar Heemstede
  •   ds Frans Lion Cachet 1874-1875 van Zuid-Afrika naar Zuid-Afrika
    • ds Frans Lion Cachet 1874-1875 van Zuid-Afrika naar Zuid-Afrika
  •   ds Hendrik Willem Eigeman 1876-1897 van Wezep emeritus
    • ds Hendrik Willem Eigeman 1876-1897 van Wezep emeritus
  •   ds Gerrit Vellenga 1897-1925 van Kootwijk overleden
    • ds Gerrit Vellenga 1897-1925 van Kootwijk overleden
  •   ds Willem van der Waal 1927-1934 van Slijk-Ewijk emeritus
    • ds Willem van der Waal 1927-1934 van Slijk-Ewijk emeritus
  •   ds Pieter Moerman 1935-1947 van Stavenisse emeritus
    • ds Pieter Moerman 1935-1947 van Stavenisse emeritus
  •   ds James Frederik Roth 1949-1957 van Sliedrecht emeritus
    • ds James Frederik Roth 1949-1957 van Sliedrecht emeritus
  •   ds Pieter Cornelis de Bruin 1957-1965 van Well en Ammerzoden naar Wageningen
    • ds Pieter Cornelis de Bruin 1957-1965 van Well en Ammerzoden naar Wageningen
  •   ds Jacob Jacobus Poldervaart 1965-1973 van Scheveningen emeritus
    • ds Jacob Jacobus Poldervaart 1965-1973 van Scheveningen emeritus
  •   ds Teunis Poot 1974 van Groningen
    • ds Teunis Poot 1974 van Groningen
  •  Hele toegang (SAGV143.1 Inventaris van het archief van de hervormde gemeente Nieuw-Loosdrecht, 1645-1981.)